قاعده لايُحَرمُ الحَرامُ الحَلالَ - - ) قاعدهء الحرامُ لايُحَرّمُ الحَلالَ قاعدهء لايُقادُ الأبُ بِالولد قاعدهء لايُقادُ الأبُ بِالوَلَد : از قواعد فقهى . مقصود از قاعدهء ياد شده آن است كه پدر در ازاى جنايت بر فرزندش ؛ خواه با كشتن أو يا كمتر از آن ، همچون قطع عضو ، قصاص نمىشود . به آن در باب قصاص استناد كرده‌اند . مفاد قاعده : مقصود از جنايت ، جنايت عمدى است ؛ زيرا در جنايت از روى خطا واشتباه مطلقا قصاص ثابت نيست ( - - ) قتل ) . كلمه « أب » در قاعده ، شامل پدر وجدّ پدرى مىشود ( - - ) پدر ) ؛ چنان كه « ولد » شامل فرزند ونوه مىگردد . 1 بر أساس قاعدهء ياد شده ، پدر گرچه قصاص نمىشود ؛ ليكن دية بر عهده‌اش مىآيد ونيز حاكم أو را به هر اندازه كه صلاح بداند ، تعزير ( - - ) تعزير ) مىكند . ضمن آنكه در صورت ارتكاب قتل ، كفّاره نيز بر أو واجب مىشود . 2 مستند قاعده : بر حجّيت واعتبار قاعده به روايات متعدد استناد كرده‌اند . 3 - - ) قصاص ) قاعدهء لايُقاد الحر بالعبد قاعدهء لايُقادُ الحُر بالعبد : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده بر گرفته از بعضي روايات وعبارت است از اينكه انسان آزاد در ازاى برده قصاص نمىشود . به اين قاعده در باب قصاص استناد شده است . 1 مفاد قاعده : ثبوت قصاص به سبب جنايتِ موجب آن ، مشروط به شرايطى از جمله همسان بودن جانى ومجنىٌّ عليه در

--> ( 1 ) . القواعد والفوائد 1 / 422 ؛ تسهيل المسالك / 8 ( 2 ) . أنوار الفقاهة ( القضاء ) ( كاشف الغطاء ) / 90 ( 3 ) . جواهر الكلام 40 / 282 ( 4 ) . مسالك الأفهام 13 / 516 ؛ جواهر الكلام 40 / 282 - 284 ( 5 ) . مسالك الأفهام 13 / 516 ( 6 ) . جواهر الكلام 40 / 284 ؛ كتاب القضاء ( گلپايگانى ) 1 / 463 ( 7 ) . العناوين 2 / 625 ؛ جواهر الكلام 40 / 282 . ( 1 ) . جواهر الكلام 42 / 169 - 170 ؛ القصاص على ضوء القرآن والسنة 1 / 90 و 354 ( 2 ) . جواهر الكلام 42 / 169 . ( 3 ) . جواهر الكلام 42 / 169 .